Natuurinclusief bouwen: verplichting of kans?

Steeds meer gemeenten stellen eisen aan natuurinclusief bouwen. Welke maatregelen echt werken, welke vooral op papier goed staan, en hoe u het slim combineert met een ontheffing.

Van vrijblijvend naar voorwaarde

Natuurinclusief bouwen was lang een ambitie. Inmiddels stellen veel gemeenten er eisen aan bij nieuwbouw en soms bij renovatie, bijvoorbeeld via een puntensysteem. Dat verandert het gesprek: het is geen extra meer, het is onderdeel van de vergunning.

1. Eisen verschillen sterk per gemeente.

2. Vaak vertaald naar een puntensysteem of een maatregelenlijst.

3. Soms gekoppeld aan de omgevingsvergunning.

4. Meestal gericht op nieuwbouw, soms ook op renovatie.

5. Controle achteraf gebeurt nog beperkt, maar neemt toe.

Wat er in de praktijk werkt

Maatregelen werken als ze op de juiste plek zitten en onderhoudsvrij zijn. Een inbouwkast in een zuidgevel op voldoende hoogte doet zijn werk. Een nestkast aan een boom die over vijf jaar gekapt wordt, niet. Het verschil zit bijna altijd in de detaillering, niet in het aantal.

Twintig maatregelen die niemand controleert leveren minder op dan drie die goed zitten.

Waar het vaak op misloopt

De meest gemaakte fout is maatregelen pas in de laatste ontwerpfase toevoegen. Dan passen ze niet meer in de constructie en worden ze opgeplakt. Inbouwvoorzieningen moeten in het bestek, niet in de oplevering.

• Te laat in het ontwerp meegenomen

• Op de verkeerde hoogte of oriëntatie geplaatst

• Geen afspraak over beheer en onderhoud

De koppeling met een ontheffing

Moet u toch een ontheffing aanvragen, dan zijn de maatregelen die u daarvoor neemt vaak dezelfde als de maatregelen voor natuurinclusief bouwen. Die twee sporen bij elkaar brengen scheelt kosten en voorkomt dat u twee keer iets anders aan de gevel hangt.

Ons advies

Breng de gemeentelijke eisen in beeld voordat het ontwerp vastligt, en kijk meteen of er een ontheffingstraject aankomt. Dan is natuurinclusief bouwen geen sluitpost maar een ontwerpkeuze.